Realizm / Monumental incəsənət
Heydər Əliyev
Heykəltəraş:
Natiq Əliyev
Abidə Azərbaycanın mərhum Prezidenti Heydər Əliyevin tunc büstündən ibarətdir və ictimai parkın mərkəzində hündür daş postament üzərində yerləşir. Park bir hektar ərazini əhatə edir və Azərbaycanla Gürcüstan arasında dostluq rəmzi olaraq xidmət edir.
İl
2007
Açılış tarixi
12.05.2007
Şəhər
Tbilisi, Köhnə Tbilisi
Memar
F. Axundov
Material
Qranit postament üzərində tunc (büst)
Ölçülər
4.5m
Heydər Əliyev parkı, Qorqasali küçəsi, Tbilisi, Gürcüstan
Təsvir
Gürcüstanın paytaxtı Tbilisinin ən qədim və turistik guşələrindən biri olan Abanotubani rayonunda, Kür çayının sahilində yerləşən Heydər Əliyev adına Mədəniyyət və İstirahət Parkı həm şəhərin qonaqları, həm də yerli sakinlər üçün mühüm mədəniyyət məkanına çevrilib. Bu parkın mərkəzində ucaldılan Azərbaycanın Ümummilli Lideri Heydər Əliyevin büstü iki qonşu ölkə arasındakı strateji tərəfdaşlığı, dostluğu və tarixi əlaqələri rəmzələndirir.
Parkın təməli 2004-cü ildə qoyulsa da, geniş yenidənqurma və abadlıq işlərindən sonra abidənin rəsmi açılış mərasimi 2007-ci il mayın 12-də baş tutmuşdur. Açılışda hər iki dövlətin yüksək vəzifəli rəsmiləri iştirak etmiş və bu, regional əməkdaşlığın gücünü nümayiş etdirmişdir. Layihənin müəllifi və yaradıcısı Azərbaycanın Xalq rəssamı, tanınmış heykəltəraş Natiq Əliyev və memar F. Axundovdur. Tunc büstün qranit postamentlə birlikdə ümumi hündürlüyü 4 metrə çatır.
Klassik monumental memarlıq üslubunda hazırlanmış abidə dövlət xadiminin xarakterik cizgilərini dəqiq əks etdirir. Heydər Əliyev rəsmi geyimdə təsvir olunub, onun baxışlarında xüsusi bir ciddiyyət və dərin qətiyyət hiss olunur. Heykəltəraş tuncun plastikliyindən məharətlə istifadə edərək heyrətamiz portret oxşarlığını və kəskin relyef xətlərini yarada bilmişdir. Büstü saxlayan düzbucaqlı postament hamar, cilalanmış qara qranitdən hazırlanıb. Onun ön hissəsində qızılı hərflərlə həm gürcü, həm də Azərbaycan dillərində "Heydər Əliyev" adı və onun rəhbərlik etdiyi illər həkk olunub.
Abidə ətraf mühitlə mükəmməl harmoniya təşkil edir. Heykəlin ətrafındakı ərazi dekorativ bitkilər və hündür ağaclarla əhatə olunaraq məkana həm estetik gözəllik, həm də sakit bir ab-hava bəxş edir. Tbilisiyə səfər edən rəsmi nümayəndə heyətləri, yerli azərbaycanlılar və turistlər mütəmadi olaraq bu parkı ziyarət edir, onun xatirəsini ehtiramla yad etmək üçün abidənin önünə tər çiçəklər düzürlər.
Tarixi
Tbilisidəki bu abidə ilə xatirəsi yad edilən Heydər Əliyev Azərbaycanın müasir tarixini formalaşdıran görkəmli siyasi xadim olmuşdur. 10 may 1923-cü ildə Naxçıvanda anadan olan o, həyatının onilliklərini dövlət qulluğuna həsr etmiş, sonradan müstəqil Azərbaycanın üçüncü Prezidenti olmuş və xalqın Ümummilli Lideri adını qazanmışdır. Onun rəhbərliyi iki fərqli dövrü əhatə edir: əvvəlcə 1969-1982-ci illərdə Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasına rəhbərlik etmiş, daha sonra isə Moskvada Siyasi Büronun üzvü və SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini kimi sovet rəhbərliyinin ən yüksək pillələrinə yüksəlmişdir.
Sovet İttifaqının dağılmasından sonra müstəqil Azərbaycan ciddi siyasi qeyri-sabitlik, iqtisadi tənəzzül və genişlənən Qarabağ münaqişəsi ilə üzləşdi. Azərbaycan xalqının təkidli tələbi ilə Bakıya qayıdan Heydər Əliyev 1993-cü ildə prezidentlik səlahiyyətlərini öz üzərinə götürdü. Bu həlledici məqam gözlənilən vətəndaş müharibəsinin qarşısını uğurla aldı və ölkədə sabitliyi bərpa etdi. O, Azərbaycanı beynəlxalq arenada əsas suveren dövlət kimi mövqeləndirən dərin iqtisadi islahatlar, institusional sabitlik və balanslaşdırılmış xarici siyasətlə xarakterizə olunan əsaslı transformasiya dövrünün əsasını qoydu.
Onun baxışlarının əsasını Azərbaycanın qlobal iqtisadi sistemlərə inteqrasiyası təşkil edirdi ki, bu da ən diqqətçəkən şəkildə 1994-cü ildə imzalanmış "Əsrin Müqaviləsi" ilə reallaşdı. Bu nəhəng enerji sazişi beynəlxalq neft konsorsiumlarını Xəzər dənizinə gətirdi və əsas transmilli enerji dəhlizlərinə yol açdı. Bunların arasında Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri və Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri regional dinamikanı kökündən dəyişərək Azərbaycan, Gürcüstan və Türkiyə arasında geosiyasi tərəfdaşlığı möhkəmləndirdi.
Heydər Əliyev 2003-cü il dekabrın 12-də vəfat etdi və özündən sonra davamlı dövlət quruluşu və strateji regional ittifaq mirası qoydu. Onun diplomatik yanaşması həmişə Qafqaz xalqlarının ortaq taleyini qəbul edərək Gürcüstanla sıx, dostluq münasibətlərinə üstünlük verirdi. Bu gün onun irsi təkcə regionun siyasi və iqtisadi arxitekturasında deyil, həm də Tbilisidə və dünyanın dörd bir yanında davamlı beynəlxalq dostluq rəmzi kimi ucalan mədəniyyət abidələri, parklar və heykəllərdə yaşayır.
Qalereya
360° Panorama
Yerləşmə
Əlaqəli heykəllər
2006
Realizm / Memorial incəsənət
Həsən bəy Ağayev
Natiq Əliyev
Tbilisi / Köhnə Tbilisi
Gürcüstan Milli Nəbatat Bağı, Tbilisi, Gürcüstan (Görkəmli Azərbaycanlılar Panteonunun daxilində ucaldılıb)
1982
Realizm / Sovet memorial incəsənəti
Nariman Narimanov
Naməlum (Sovet dövrünün ictimai işlər tapşırığı)
Tbilisi / Köhnə Tbilisi
İosif Qrişaşvili küçəsi 41, Tbilisi, Gürcüstan (Nəriman Nərimanovun ev-muzeyinin həyətində yerləşir)
2006
Realizm
Mirzə Fətəli Axundov
Naməlum (İctimai mədəniyyət təşəbbüsləri tərəfindən bərpa edilib və idarə olunur)
Tbilisi / Köhnə Tbilisi (Abanotubani rayonu)
Vaxtanq Qorqasali küçəsi 17, Tbilisi, Gürcüstan (Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Mədəniyyəti Muzeyinin ərazisində ucaldılıb)